TÜRKİYE COĞRAFYASI

 

 


COĞRAFİ KONUM

Herhangi bir noktanın dünya üzerinde bulunduğu yerin tarif edilmesidir.Ülkenin coğrafi konumu, beşeri ve ekonomik özelliklerini büyük oranda belirler. Coğrafi konum matematik ve özel konum olarak iki şekilde ifade edilir.

 

1.MATEMATİK KONUM

Bir noktanın matematik konumu, Yer küre üzerinde olduğu varsayılan çizgilere göre yapılır. Belirlenen noktanın ekvatora, kutuplara ve başlangıç meridyenine göre bulunduğu yerin ifade edilmesidir. Dünya üzerinde olduğu varsayılan bu çizgiler grid sistemi olarak adlandırılır. Matematik konum ifade edilirken enlem ve boylam dereceleri kullanılır.

 

TÜRKİYE’NİN MATEMATİK KONUMU VE SONUÇLARI:

**Türkiye, Kuzey Yarım Küre’de 36° - 42° Kuzey enlemleri, 26°-45° Doğu boylamları arasında bulunmaktadır.

**Matematik konumu Türkiye’nin ılıman kuşakta bulunmasına, dört mevsimi yaşamasına neden olmuştur.

**Doğu ve Batı noktaları arasından geçen 19 Meridyen (19x4=76) 76 dakikalık yerel saat farkının oluşmasına nedenolmuştur.

**Bulunduğu boylam değerleri nedeniyle kışın 2 (30° Doğu), yazın 3 (45° Doğu) numaralı uluslararası saat dilimlerini kullanmasına neden olmuştur.

**Dönenceler dışında yer bu nedenle, güneş ışınlarını hiçbir zaman dik açıyla almaz.

**Güneş ışınlarının düşme açısı kuzeye gittikçe daralır.

**Yurdumuzda herhangi bir noktada bulunan bir cismin gölgesi bütün yıl kuzeye düşer.

**Batı rüzgârlarının etki alanındadır. Kuzeyden esen rüzgârlar soğutucu, güneyden esen rüzgârlar sıcaklığı artırıcı etki yapar.

**Yurdumuzda en uzun gündüz ve en uzun geceler en kuzeyde yaşanmaktadır.

**Doğu-batı yönünde 1565 km (Iğdır Ovası-Biga Yarımadası) uzunluğa sahiptir.

**Kuzey-güney doğrultusunda genişliği 650km dir. (Kerempe Burnu-Anamur Burnu)

**Kuzeyde İnce burun (Sinop) , güneyde Toprak tutan köyü (Suriye sınırı) arası 680 km dir.

**Sahip olduğu alan itibarıyla, Avrupa ülkelerinin tümünden, komşularımız içinde ise İran dışında hepsinden daha büyüktür.

**Yurdumuzun izdüşüm alanı 779452 km2, gerçek alanı 818578 km2 dir.

 

 

2.ÖZEL KONUM

Dünya üzerindeki herhangibir yerin kıtalara, denizlere, dağ sıralarına, komşu ülkelere, önemli ulaşım hatlarına, önemli yeraltı ve yerüstü kaynaklarına ve siyasi bloklara göre bulunduğu yerin açıklanmasıdır.

TÜRKİYE’NİN ÖZEL KONUMU VE SONUÇLARI:

**Türkiye kuzeyinde; Karadeniz, kuzeydoğusunda; Gürcistan, Ermenistan, Azerbaycan-Nahçıvan, doğusunda; İran, güneyinde; Irak, Suriye ve Akdeniz, batısında; Ege Denizi, kuzeybatısında; Yunanistan ve Bulgaristan bulunmaktadır. Kuzeybatı bölümünün orta kesimlerinde Marmara Denizi yer alır. Marmara Denizi, Çanakkale Boğazı ile Ege Denizine, İstanbul Boğazı ile Karadeniz’e bağlanmaktadır.

 

Türkiye'nin üç tarafını çevreleyen denizler, dünya okyanuslarına bağlantılıdır. Karadeniz'e komşu olan ülkeler için boğazlar büyük önem taşır. Ayrıca İstanbul Boğazı üzerinde bulunan Boğaziçi ve Fatih köprüleri ile karadan Avrupa ile Asya birbirine bağlanmıştır.

 

**Avrupa, Asya ve Afrika’nın birleştiği bir noktada yer alan ülkemiz, ekonomik, sosyal, siyasal ve kültürel bir köprü durumundadır.

**Bu durum Türkiye’nin Asya, Avrupa ve Afrika’nın merkezi bir noktasında yer almasına neden olmuştur.

** Türkiye, İstanbul ve Çanakkale boğazları ile büyük bir öneme sahiptir. Karadeniz çevresinde yer alan ülkelerin deniz yollarını kullanabilmeleri, okyanuslara ulaşabilmeleri Türkiye’yi çevreleyen boğazlardan ve denizlerden geçmelerini gerektirmektedir. Bu durum boğazların önemini arttırmaktadır.

** Ülkemizin sahip oluğu iklim çeşitliliği, toprak çeşitliliği ve kısa mesafelerde bile çok değişken olan arazi yapısı, bitki türlerinin zengin olmasına, önemli su kaynaklarının oluşmasına sonuçta insan yaşamına uygun doğal bir ortamın meydana gelmesine neden olmaktadır.

**Ülkemiz özel konumunun olumlu etkileriyle tarihin eski devirlerinden beri yerleşime uğramış, birçok medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Bu tarihi miras, tabii güzellikler ve Akdeniz iklimiyle birleşerek önemli turizm potansiyeline sahip olmamızı sağlamıştır.

**Genç arazi yapısına sahip olan yurdumuzda, ortalama yükselti oldukça fazladır.(1130 m) Yükselti batıdan-doğuya doğru artış göstermektedir. Bu durum, iklim özellikleri, ekonomik ve sosyal yapı üzerinde etkili olmaktadır.

**Genel olarak yükseltinin fazla olması nedeniyle, gerçek alan ve izdüşüm alan arasındaki fark fazla olmaktadır.

 

TÜRKİYE’NİN JEOPOLİTİK KONUMU VE BUNUN SONUÇLARI

**Sahip olduğu coğrafi konum nedeniyle Türkiye hem Asya hem de Avrupa ülkesidir.

**Avrupa, Asya ve Afrika’nın birleştiği bir noktada yer alan ülkemiz, ekonomik, sosyal, siyasal ve kültürel bir köprü durumundadır.

**Balkanlar, Kafkasya ve Ortadoğu arasında merkezi bir konuma sahiptir.

**Türkiye, İstanbul ve Çanakkale boğazları ile büyük bir öneme sahiptir. Karadeniz çevresinde yer alan ülkelerin deniz yollarını kullanabilmeleri, okyanuslara ulaşabilmeleri Türkiye’yi çevreleyen boğazlardan ve denizlerden geçmelerini gerektirmektedir. Bu durum boğazların önemini arttırmaktadır.

**Sanayisi gelişen Avrupa, yeraltı kaynakları ve kullandığı diğer hammaddeler açısından fakir durumdadır. Kafkasya ve Orta Asya’nın sahip olduğu petrol ve doğal gaza ihtiyaç duymaktadır. Türkiye bu kaynakların batıya ulaştırılması açısından, en güvenli koridor durumundadır.

Türkiye, farklı nedenlerle birbirine ihtiyaç duyan bu bloklar arasında vazgeçilemez ve üzerinde yapılan hesapların tarih boyunca bitmediği bitmeyeceği bir noktada bulunmaktadır.Bu nedenle, Türkiye bu üç kıtayı birbirine bağlayan besleyen kan damarları konumundadır.

**Bağımsız devletler topluluğu ile tarihsel bağları bulunan Türkiye zengin kaynaklara sahip bölge devletlerinin Batı ile olan ilişkilerinde önemli bir köprü görevi görecektir.

**Ülkemizin sahip oluğu iklim çeşitliliği, toprak çeşitliliği ve kısa mesafelerde bile çok değişken olan arazi yapısı, bitki türlerinin zengin olmasına, önemli su kaynaklarının oluşmasına sonuçta insan yaşamına uygun doğal bir ortamın meydana gelmesine neden olmaktadır.

**Bu şatlar Türkiye’yi tarımsal kaynakları açısından ihtiyaçlarını karşılayacak imkânlara kavuşturmuştur.

**Dünyada kullanılabilir su kaynaklarının hızla tükenmesi bu açıdan zengin bir potansiyele sahip Türkiye’yi önemli hale getirmektedir.


**Türkiye,sahip olduğu zengin maden çeşitliliği yanında stratejik bakımdan değer taşıyan madenleri nedeniyle önemli bir kaynağa sahiptir. Bu nedenlerle ülkemiz tarihin eski devirlerinden beri yerleşime uğramış, birçok medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Bu durum tabii güzellikler ve Akdeniz iklimiyle birleşerek önemli turizm potansiyeline sahip olmamızı sağlamıştır.

**Coğrafi avantajlar yanında dinamik ve eğitim oranı yüksek genç nüfusu ülkemizin en önemli avantajlarından birini oluşturmaktadır.


**Türkiye, dünyanın en sorunlu bölgelerini oluşturan Balkan ülkeleri,Kafkas ülkeleri ve Ortadoğu ülkeleri arasında yer almaktadır.


**Sahip olduğu yeryüzü şekilleri ve bunların uzanış doğrultuları, doğal coğrafi yapının sağladığı avantajlar ülkemizin düşman saldırılarına karşı savunulması açısından avantajlar sağlamaktadır. Sorunlu bir bölgenin merkezinde bulunan Türkiye tüm bu olumsuzluklara rağmen barışçı, demokratik, laik ve sosyal hukuk devleti yapısıyla çevre ülkeleri açısından olumlu bir model oluşturmaktadır.

**Bu açıdan bakıldığında dünya’da barışın sağlanabilmesinin Türkiye’nin desteği ile gerçekleştirilebileceği kaçınılmaz bir gerçektir.

**Sahip olduğu Jeopolitik konumu nedeniyle, Türkiye’nin taraf olmadığı politikaların uygulamada başarıya ulaşmasının imkânsız olmasına neden olacaktır.

Yorumlar   

 
0 #1 aşkgamze şen 16-03-2013 13:05
seni seviyorum burakk :D
Alıntı
 

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile