|
A.ÖLÇEK İLE GERÇEK VE HARİTA UZUNLUĞU HESAPLAMALARI:
Bulunmak istenen değerin üzeri kapatılır.Kalan değerler formülümüzü meydana getirir. GU=Gerçek uzunlukHU=Harita üzerindeki uzunlukÖP=Ölçek paydası
1.HARİTA ÖLÇEĞİNİN BULUNMASI
**Ölçeğe bağlı hesaplamalarda ölçek ne kadar büyük olursa elde edilen sonuç o oranda doğru olmaktadır.Bu nedenle en doğru sonuçlara planlar üzerinden yapılan işlemlerde ulaşılabilir. **Haritanın ölçeği ne kadar küçülürse, haritanın alanı onun karesi kadar küçülür.
2.HARİTADAKİ UZUNLUĞUN BULUNMASI
3.GERÇEK UZUNLUĞUN BULUNMASI Gerçek Uzunluk=Harita Üzerindeki Uzunluk x Ölçek Paydası (GU=HU x ÖP)Kesir ölçekte değerler cm olarak verilir.Ancak gerçek uzaklıklar km veya m olarak ifade edilir
B.ALAN HESAPLAMALARI: Bulunmak istenen değerin üzeri kapatılır.Kalan değerlerformülümüzü meydana getirir. GA=Gerçek alanHA=Haritadaki alanÖP2=Ölçek paydasının karesi
1.GERÇEK ALANIN BULUNMASI Gerçek Alan=Haritadaki Alan x Ölçek Paydasının2 (G.A=H.A x Ö.P2)
2.HARİTADAKİ ALANIN BULUNMASI
Haritadaki Alan:GA:Ö.P2
3.HARİTANIN ÖLÇEĞİNİN BULUNMASI
GERÇEK ALAN VE İZDÜŞÜM ALAN
GERÇEK ALAN: Gerçek alan arazideki yükseklikler ve çukurluklar dikkate alınarak belirlenen alandır.
İZDÜŞÜM ALAN:Arazideki yükseklikler ve çukurluklar dikkate alınmadan,her yer düzlük kabul edilerek elde edilir. Türkiye’nin gerçek alanı =814.578 km2 Türkiye’nin izdüşüm alanı =779.452 km’dir.Fark=35.126 km2Gerçek alan ile izdüşüm alan arasındaki farkın fazla olması yer şekillerinin engebeli olduğunu gösterir.Farkın fazla olması ise engebeli alanların fazla olmadığını gösterir.Türkiye’de farkın fazla olması engebeli bir arazi yapısına sahip olduğunu gösterir.
B.EĞİM HESAPLAMALARI:
Bulunmak istenen değerin üzeri kapatılır.Kalan değerler formülümüzü meydana getirir. YF=Yükseklik farkı YU=Yatay uzaklık E=Eğim
İşlemlerde dikkat edilmesi gereken noktalar: 1.İki nokta arasındaki eğim topoğrafya haritalarından yararlanılarak hesaplanır. 2.Eğim % veya %0 olarak sorulabilir. 3.Yükseklik farkı m cinsinden verilir. 4.Yatay uzaklık genelde km olarak verilir. 5.İşlemler yapılırken km cinsinden verilen yatay uzaklık üç sıfır eklenerek m’ye çevrilmelidir.
C.PROFİL ÇIKARMA:
Topoğrafya yüzeyinin düşey düzlemle yaptığı ara kesite Topoğrafik profil adı verilir.
PROFİL NASIL ELDE EDİLİR: 1.Profili elde edilecek iki nokta belirlenerek bir doğru ile birleştirilir. 2.Doğrunun harita üzerinde izohipsleri kestiği noktalar ve bunların yükseltileri şerit üzerine işaretlenir. 3.Yatay bir çizgi çizilen başka bir kağıt üzerine belirlediğimiz noktaların bulunduğu şerit konarak izohipslerin kesildiği noktalar işaretlenir. 4.Belirlenen noktalardan seçilen yükselti ölçeğine uygun uzunluğa sahip dikmeler oluşturulur. 5.Oluşturulan dikmelerin uçları birleştirilerek profil elde edilir. PROFİLLERDEN YARARLANMA: 1.Topoğrafik profiller yeryüzünü meydana getiren çeşitli şekillerin yandan nasıl göründüğünü görmemizi sağlar. 2.Çeşitli yer şekillerinin gelişimi hakkında yorum yapmamıza imkan sağlar. 3.Farklı seviyelere sahip aşınım yüzeylerini tespit etmemizi sağlar. 4.Profillerden yararlanılarak blok diyagramlar yapılabilir.
PROFİL ÇEŞİTLERİ:
1.SÜPERİMPOZE PROFİLLER:
Bunlarda eşit aralıklarla alınan doğrulardan ayrı ayrı bir çok profil çizilir.Hepsi numaralandırılır.Daha sonra yükselti uygunluğu sağlanarak numaraları belirtilerek hepsi bir profilde birleştirilir.Bu profiller yer şekillerinin gelişimi hakkında yorum yapmamıza imkan sağlar.
2.BİLEŞİK PROFİLLER:
Süperimpoze profillerinin en yüksekte kalan kısımlarının çizilmesi ile elde edilir.
3.MÜRTESEM PROFİLLER:
Seri halde eşit aralıklarla çizilmiş profillerden yararlanılarak oluşturulur.Profiller çizilirken sırt,tepe ve vadi gibi yeryüzü şekillerine dik uzanacak biçimde çizilir. Farklı seviyelere sahip aşınım yüzeylerinin tespit edilmesi amacıyla kullanılır.Arazinin taslak şeklindeki çizimine benzer.
4.KAYDIRILMIŞ PROFİLLER: Seri halde çizilmiş profillerin birbirini maskelemeyecek şekilde sıralanması ile elde edilir.Büyük vadilerin morfolojik gelişimini yorumlamak amacıyla,basamakların belirlenmesinde kullanılır. **Bunlar dışında çeşitli amaçlarla yapılan bir çok profil çeşidi bulunmaktadır. |




Yorumlar