 |
|
COĞRAFYA’NIN TANIMI VE KONUSU
Coğrafya teriminin ilk kez, eski Mısır’ın İskenderiye kentinde yaşamış olan Eratosthenes tarafından Geographica adlı eserde kullanıldığı kabul edilmektedir.
Coğrafya, yeryüzünü ve onun farklı karakterdeki bölgelerini, insanların yaşam alanı olarak inceleyen ve tanıtan bilimdir. (Prof. Dr. SIRRI ERİNÇ)
Coğrafya, dünyanın doğal özelliklerini ve doğal ortamla insan arasındaki ilişkileri inceleyen bilimdir. ( Prof. Dr. İBRAHİM ATALAY)
Coğrafya, bütün çeşitlilikleriyle yeryüzüne bağlı olayları tanıtan, bunları açıklayan bilimdir. ( Prof. Dr. REŞAT İZBIRAK)
Coğrafya, yeryüzünde yaşamakta olan insanı etkileyen olayları nedensellik, dağılış, ilgi-bağlılık prensiplerine göre inceleyen bilimdir. ( Prof. Dr. CEMALETTİN ŞAHİN)
Coğrafya, kökleri ile komşu bilimlerden ham maddesini alan, yapraklarında fotosentez yolu ile imal eden bir organizmadır. (Prof. Dr. NECDET TUNÇBİLEK)
COĞRAFYA KADERDİR (İBNİ HALDUN)
Bilim adamlarımızın tanımlamaları incelendiğinde coğrafya biliminin oldukça geniş bir araştırma sahasına sahip olduğu görülmektedir. Genel olarak bakıldığında coğrafya; doğal, beşeri ve ekonomik olayları inceleyen, ancak her türlü çalışmada mevcut olaylar ile insan arasındaki ilişkiyi, karşılıklı etkileşim sürecini ve sonuçlarını ortaya koyan bilimler grubu olarak karşımıza çıkmaktadır. O halde coğrafi çalışmaların tamamında ana odak, insan ile çevresi arasındaki etkileşim sürecinin gözlenmesi ve sonuçlarının ortaya konmasıdır. Ancak dikkat edilmesi gereken bir noktada coğrafya bilimi içinde incelenen birçok farklı alanın yer almasıdır.
Bu açıdan bakıldığında ,coğrafya ……………..inceleyen bilimdir demek, coğrafyayı hak etmediği dar bir çerçeveye sokmak olacaktır. Bu nedenle coğrafya bilimini bilimler topluluğu olarak tanımlamak sahip olduğu geniş inceleme sahasını ifade etmek açısından doğru olacaktır. Coğrafyanın ele aldığı konular dikkate alındığında gerek fen bilimleri gerekse sosyal bilimlerin sahasına giren unsurlar dikkat çekmektedir. Bu durum coğrafya biliminin hangi alana dâhil edileceği konusunun tartışılmasına neden olmaktadır. İnsan odaklı inceleme teknikleri coğrafyayı bu alanların kesiştiği bir merkez konumuna getirmektedir. Bu durum coğrafyanın fen bilimleri ile sosyal bilimler arasında ortak paydaları bir araya getiren ve köprü görevi gören bir nitelik kazanmasına neden olmaktadır.
DÜNYA ÜZERİNDE ÇOK ŞEYİ DEĞİŞTİREBİLİRSİNİZ FAKAT DÜNYAYI İŞLETEN YASALARI DEĞİŞTİRMEK KUDRETİMİZİN DIŞINDADIR.DÜNYA BİZE LAZIM OLDUĞU SÜRECE OLUŞUM İLKELERİNİ ÇOK İYİ BİLMEK BUNLARIN TERSİNE GİTMEKTEN KAÇINMAK,BİR ZORUNLULUKTUR. BU GERÇEĞİ BİZE ÖĞRETEN BİLİM, COĞRAFYA’DIR. ( Prof. Dr. NECDET TUNÇBİLEK)
COĞRAFYA’NIN BÖLÜMLERİ VE İNCELEME ALANLARI
A.GENEL COĞRAFYA:Doğal, beşeri ve ekonomik olayları ayrı ayrı, dünya genelinde veya belli bir alanda inceler.
1.FİZİKİ COĞRAFYA: JEOMORFOLOJİ: Yer yüzünün şekillenmesinde etkili olan iç ve dış kuvvetleri inceler ve yer şekillerinin oluşumunu açıklar. KLİMATOLOJİ: İklim elemanlarının yeryüzünde dağılışını, iklim elemanlarının oluşumunu sağlayan temel faktörleri ,iklim tiplerini ve bunların çevre ile ilişkilerini ele alarak açıklar. HİDROGRAFYA: Yer altı ve yer üstü sularını inceler. BİYOCOĞRAFYA: Bitki ve hayvan topluluklarının yeryüzüne dağılışını ve bu dağılışta etkili olan faktörleri inceler. KARTOGRAFYA: Coğrafi bilgilerin harita,grafikler ve diyagramlarla gösterilmesi üzerinde durur.
2.BEŞERİ COĞRAFYA: YERLEŞME: Yerleşmelerin dağılışını, yerleşme şekillerini, bunda doğal ve beşeri ortamın etkilerini inceler. NÜFUS: Nüfusun artışı,yoğunluğu,kır ve kent olarak dağılımı ile bunları etkileyen faktörleri inceler.
3.EKONOMİK COĞRAFYA: TARIM: Tarımsal faaliyetleri (ekim-dikim-hayvancılık-balıkçılık) bunların insan hayatına etkilerini, yeryüzünde dağılışını ve bunda etkili olan faktörleri inceler. SANAYİ: Sanayi bölgelerinin dağılışını,iklim,yeryüzü şekilleri,ulaşım ve ham madde kaynaklarının buna etkilerini inceler. ULAŞIM: Ulaşımın üretim,tüketim ve nüfus alanları ile olan ilişkilerini,ulaşım üzerinde etkili olan yer yüzü şekilleri ve iklimin etkilerini inceler. Ekonomik Coğrafya’da ayrıca ,ticaret,turizm ve madencilik gibi konularda ele alınarak dağılışları, çevreyle etkileşimi ve bunun sonuçları incelenmektedir.
B.YEREL COĞRAFYA: Coğrafi konuların belirli bir alanda ( Kıt’a, Ülke, Bölge) incelenmesini içerir. 1.KIT’A COĞRAFYASI 2.ÜLKE COĞRAFYASI 3.BÖLGE COĞRAFYASI |
Yorumlar