|
MARMARA BÖLGESİ
1.BÖLGENİN KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI: Bölge ülkemizin kuzeybatısında bulunmaktadır,adını çevrelediği Marmara Denizi’nden almıştır.Kuzeyinde Karadeniz ve Bulgaristan,batısında Bulgaristan , ve Ege Denizi bulunmaktadır.Bölge doğudan Karadeniz ve İç Anadolu,güneyden Ege bölgeleri ile komşudur. 2.BÖLGENİN ALANI : Bölge 67.000 km2’lik yüzölçümüyle Türkiye’nin %8.5’ini kaplamaktadır. Bu alanı ile 6.sırada yer almaktadır. 3.BÖLGENİN BÖLÜMLERİ VE ÖNEMLİ KENTLERİ: a.Çatalca-Kocaeli Bölümü:İstanbul,İzmit,Adapazarı,Gölcük ve Hereke b.Ergene Bölümü:Edirne,Babaeski,Lüleburgaz,Çorlu ve Silivri c.Yıldız Dağları (Istranca) Bölümü:Kırklareli,Vize,Pınarhisar ve Saray d.Güney Marmara: Bölümü:Bursa,Balıkesir,Çanakkale,Gelibolu,Gemlik,Mudanya, Erdek ve Bandırma 4.BÖLGENİN YERYÜZÜ ŞEKİLLERİ: Kıyıları: Bölgede bulunan başlıca körfezler İzmit, Gemlik, Erdek ve Saros körfezleridir. Bölgede bulunan başlıca yarımadalar Gelibolu, Biga, Kapıdağ, Armutlu, Çatalca-Kocaeli’dir. Bölgede bulunan başlıca adalar Gökçeada, Bozcaada ve İmralı adasıdır. İstanbul ve Çanakkale Boğazları Ria Tipi kıyılar biçimindedir.Kapıdağ Yarımadası Tombolo’dur. Dağları: Ortalama yükseltinin en az olduğu bölgemizdir.Bölgenin en yüksek yeri Uludağ’dır (2545 m).Bölgede bulunan diğer önemli yükseltiler Yıldız Dağları, Koru Dağı, Işıklar Dağı, Biga Dağları ve Samanlı Dağlarıdır.Ovaları: Ortalama yükseltinin az olduğu bölgede arazinin büyük bölümü ova ve platolarla kaplanmıştır.Bölgede bulunan başlıca ovalarımız Balıkesir, Adapazarı, Bursa, Karacabey ve İnegöl ovalarıdır. Akarsuları: Kaynağını İç Anadolu Bölgesi ve İç Batı Anadolu Bölümü’nden alan Sakarya,Meriç’in kolu olan Ergene,Biga,Gönen, Susurluk ve kolları olan Nilüfer ve Kemalpaşa çayları önemli akarsulardır. Gölleri: Göller bakımından zengin bir bölgedir.Küçük ve Büyük Çekmece ile Terkos gölleri kıyı set (Lagün)gölleridir.Sapanca gölü alüvyal set,Manyas,İznik ve Ulubat gölleri tektonik, Ömerli ise baraj gölüdür. 5.BÖLGENİN İKLİMİ VE BİTKİ ÖRTÜSÜ: Marmara Bölgesi bulunduğu konum nedeniyle çeşitli iklim ve zengin bitki çeşitliliğine sahiptir.Karadeniz ,Akdeniz, karasal iklim özelliklerinin ve bu iklimlere ait bitki türlerinin geçiş alanı durumundadır. Ege ve Marmara kıyılarında bozulmuş Akdeniz iklimi ve buna bağlı olarak çeşitli maki türleri,İç kesimlerde ve özellikle Ergene Havzası’nın iç kısımlarında karasal iklim şartları ortayaçıkmaktadır. Karadeniz kıyılarında ve Karadeniz Bölgesi sınırlarında Karadeniz İklimi etkin hale geçer ve ormanlar görülür.Bölgede yükseltinin çok az olması balkanlar üzerinden gelen hava kütlelerinin rahatça bölgeye girmesini ve etkili olmasını sağlamaktadır.Bölgede yaz kuraklığının en belirgin olduğu alan Akdeniz ikliminin etkisiyle Güney Marmara’dır.Bölgede en fazla yağış alan alanlar dağların kuzeye bakan yamaçlarıdır.Bölge orman varlığı açısından 3.sıradadır. 6.BÖLGEDE TARIM VE HAYVANCILIK: Bölge ortalama yükseltinin az olması nedeniyle yüzölçümüne göre yurdumuzda ekili-dikili alanın en fazla olduğu yerdir. Uygun arazi şartları ve geniş tarım alanları nedeniyle makineli tarım gelişmiştir.İklim açısından çeşitliliğin fazla oluşu yetiştirilen ürünlerinde çeşitli olmasını sağlamaktadır. Tüm bu olumlu şartlar yanında sulama imkanlarının ve tüketici nüfusun fazla olması tarımın gelişmesini sağlamıştır.Bölgede üretilen tarımsal ürünler nüfusun ihtiyacını karşılayamadığından diğer bölgelerimizden karşılanmaktadır. Ayçiçeği: Sanayi ürünleri içerisinde bölgede en fazla üretilen tarım ürünüdür.Başlıca üretim alanı Ergene Havzası’dır.Türkiye üretiminin ¾ ‘ünü sağlar Zeytin: Özellikle sofralık üretim yapılır.Gemlik Körfezi ve Erdek en önemli üretim alanıdır.Pamuk:Başlıca üretim alanı Balıkesir çevresidir. Şekerpancarı: Trakya’nın büyük bölümünde ve Güney Marmara’da üretim yapılmaktadır.En önemli üretim merkezleri Adapazarı ve Balıkesir’dir.Buğday: Başlıca üretim alanları Tekirdağ,Edirne ve Kırklareli’dir. Pirinç: Ergene ve Meriç havzalarında üretim yapılmaktadır.Tütün:Balıkesir,İzmit,Adapazarı ve Çanakkale başlıca üretim merkezleridir. Bağcılık:Trakya’da Tekirdağ çevresinde yoğunlaşmıştır. Mısır: Karadeniz Bölgesi’ne yakın alanlarda ve Trakya’da üretim yapılmaktadır.Bölgede otlak alanları azdır.Hayvancılık özellikle ahır hayvancılığı ve mandıracılık biçiminde yapılır.Edirne ve Kırklareli’de mandıracılık özellikle peynir üretimi gelişmiştir.Güney Marmara’da küçükbaş hayvancılık yapılmaktadır.Bursa’da merinos cinsi koyunlar yetiştirilmektedir. İstanbul ve çevresinde kümes hayvancılığı yoğunlaşırken, Bursa ve Bilecik’te ipekböcekçiliği yapılmaktadır.Boğazlarda balıkçılık yapılmaktadır 7.BÖLGENİN YER ALTI ZENGİNLİKLERİ: Yer altı kaynakları açısından zengin değildir. Bor: Balıkesir,Bursa, Kütahya,Eskişehir Volfram (Tungsten):Uludağ-Bursa, Demirköy-Kırklareli Mermer:Marmara Adası Linyit:Trakya ve Güney Marmara Barit: Lapseki-Çanakkale Doğalgaz: Kırklareli Demir: Kocaeli ve Sakarya Manyezit-Magnezyum: Bilecik Krom: Bursa Kurşun ve Bakır: ÇanakkaleBölge yaşanan yoğun tektonik hareketler sonucunda oluşan faylar nedeniyle kaplıcalar bakımından çok zengindir Yalova,Armutlu,Gönen ve Bursa önemli kaplıca merkezleridir. 8.BÖLGEDE ENDÜSTRİ: Marmara Bölgesi demir-çelik ve orman ürünleri sanayileri dışında kalan tüm sanayi kollarında Türkiye’de birinci sıradadır. Türkiye’de sanayi sektöründe çalışanların %59’u burada bulunmaktadır.Milli gelirimizin %20’si sağlar.Mevcut sanayi üretiminin 1/3’ü bu bölgeden karşılanır. Ulaşımını kolay olması, hammadde ihtiyacının kolay sağlanması, , işgücünün fazla olması, tüketici nüfusunun fazla olması ve pazarlama kolaylığı gibi nedenlerin etkisiyle sanayisi çok gelişmiştir.Bölgemiz enerji üretimi en az tüketimi en fazla olan bölgedir. İstanbul-Kocaeli-Adapazarı arası sanayi kuruluşlarının en fazla yoğunlaştığı alandır. İstanbul ülkemizin en büyük ithalat limanıdır. Alpullu,Adapazarı ve Susurlukta şeker fabrikaları,Trakya’da yağ fabrikaları,Bursa ve Çanakkale’de konservecilik,Edirne ve Kırklareli’de Süt ve süt ürünleri,Tekirdağ ve Bozcaada’da rakı ve şarap,İstanbul Maltepe ve Cevizli’de sigara fabrikaları,İstanbul,Çerkezköy,Hereke ve Bursa’da dokuma sanayi,Yarımca ve Bandırma’da gübre fabrikaları,İzmit ve İstanbul’da ilaç ve boya fabrikaları,İzmit,Adapazarı ve İstanbul’da lastik fabrikaları,İzmit’te İpraş Petrol Rafinerisi,İstanbul,Bursa ve Adapazarı’nda otomobil ve beyaz eşya fabrikaları,Çanakkale,Bozöyük ve Bilecik’te seramik,İstanbul,Gebze ve Çayırova’da cam,İstanbul ve Tekirdağ’da tuğla,İzmit’te bulunan kağıt fabrikası bölgenin en önemli sanayi kuruluşlarıdır.Ambarlı’da Doğalgaz ve Fuel Oil, Bursa’da ve Hamitabat’ta Doğalgaz, Kırklareli ve Orhaneli’nde ise termik santrallerimiz bulunmaktadır. 9.BÖLGEDE NÜFUS VE YERLEŞME: Bölgenin nüfusu 2000 sayımına göre 17 365 027 kişidir.Nüfus yoğunluğu çok fazladır, km2’ye 241 kişi düşmektedir. Bu Türkiye ortalamasının çok üstündedir. Yoğunluk bazı alanlarda 1280 ile 2500 kişiye ulaşabilmektedir. (İstanbul)Nüfusun en seyrek olduğu alanlar Yıldız Dağları Bölümü,Biga Yarımadası ve Saros körfezi çevresidir.Kentsel nüfusun en fazla olduğu bölgemizdir.Kırsal nüfus %15.7 civarındadır. Bölgede erkek nüfus kadın nüfustan daha fazladır.Nüfus büyük oranda Çatalca-Kocaeli yarımadasında yoğunlaşmıştır.İstanbul en fazla nüfusa sahip ilimizdir.(2000 sayımına göre nüfusu 10 018.735 kişidir) Bölge en fazla iç göç alan yerdir.İstanbul, İzmit, Adapazarı ve Bursa en önemli illeridir. Nüfus artış hızı %o 36’dır. 10.BÖLGE’DE TURİZM: Turizm geliri en fazla olan bölgemizdir. İstanbul, Bursa ve Edirne sahip olduğu tarihi ve doğal zenginlikler nedeniyle en önemli turizm merkezleridir.Özellikle Bursa ve Yalova’da bulunan kaplıcalar,Manyas Kuş Cenneti,Çanakkale Truva, Uludağ,Çanakkale ve Gelibolu Yarımadası,Ayasofya, Sultanahmet, Süleymaniye, Kapalı Çarşı,Topkapı Müzesi,Dolmabahçe Sarayı en fazla ilgi çeken alanlardır. Bölgede bulunan adalar ve kıyılar tarihi ve doğal bakımdan önemli zenginliklere sahiptir. |
Yorumlar